Kıdem ve İhbar Tazminatı: Kimler Alabilir, Nasıl Hesaplanır?

İş sözleşmesinin sona ermesi durumunda işçinin en önemli alacakları kıdem ve ihbar tazminatıdır. Bu tazminatlara hak kazanılıp kazanılmadığı, sözleşmenin nasıl ve kim tarafından sona erdirildiğine bağlıdır.

Kıdem tazminatı şartları

• Aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak
• Sözleşmenin işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın feshedilmesi veya işçi tarafından haklı nedenle feshedilmesi
• Emeklilik, askerlik, kadın işçinin evlendikten sonraki bir yıl içinde ayrılması gibi kanunda sayılan hâller

Hesaplama esasları

Kıdem tazminatı, her tam çalışma yılı için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Yol, yemek, ikramiye gibi düzenli ödemeler hesaba dahil edilir. Ancak yıllık tazminat tutarı, her dönem resmî olarak ilan edilen kıdem tazminatı tavanını aşamaz.

İhbar tazminatı

Belirsiz süreli iş sözleşmesini bildirim süresine uymadan fesheden taraf, karşı tarafa ihbar tazminatı ödemekle yükümlüdür. Bildirim süreleri kıdeme göre iki ila sekiz hafta arasında değişir.

Arabuluculuk zorunluluğu

İşçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa son tutanak ilam niteliğindedir.

Zamanaşımı

Kıdem, ihbar, yıllık izin ücreti ve fazla mesai alacakları için zamanaşımı süresi beş yıldır. Sürenin geçirilmemesi için iş sözleşmesi sona erdikten sonra vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önerilir.