Çek ve bono (senet), ticari hayatta en yaygın ödeme ve kredi araçlarıdır. Bu belgelerden doğan hakların korunması, kanunda öngörülen kısa sürelere uyulmasına bağlıdır. Sürelerin kaçırılması, alacağın tahsilini ciddi biçimde zorlaştırır.
Çekin ibraz süreleri
- Düzenlendiği yerde ödenecek çekler: on gün
- Aynı ülkede başka bir yerde ödenecek çekler: bir ay
- Başka bir kıtada düzenlenen çekler: üç ay
Süreler, çekin üzerinde yazan düzenleme tarihinden itibaren başlar. Süresi içinde bankaya ibraz edilmeyen çekte, cirantalara karşı başvuru hakkı kaybedilir.
Karşılıksız çek
Çek süresinde ibraz edilip karşılığı çıkmazsa banka, çekin arkasına karşılıksız olduğunu yazar. Bu şerh, kambiyo senetlerine özgü icra takibi için önemlidir. Karşılıksız çek düzenlemek, çek hesabı sahibi açısından adli para cezası ve çek düzenleme yasağı gibi yaptırımlara da yol açabilir.
Zamanaşımı süreleri
Çekte, düzenleyene ve cirantalara karşı başvuru hakları ibraz süresinin bitiminden itibaren altı ay içinde zamanaşımına uğrar. Bonoda ise düzenleyene karşı açılacak davalar vade tarihinden itibaren üç yıl, cirantalara karşı başvuru hakları ise bir yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Süre geçtiyse
Zamanaşımına uğrayan bir senet, kambiyo senedi niteliğini kaybeder; ancak alacağın varlığını gösteren bir belge olarak kullanılmaya devam eder. Bu durumda alacaklı, sebepsiz zenginleşme hükümlerine veya temel ilişkiye dayanarak genel hükümlere göre alacağını talep edebilir.
Senede dayalı takip başlatıldığında borçlunun haklarını icra takibine itiraz rehberimizde anlattık.
Samsun ilçelerine özel
Hazırlayan
Av. Ece Aybüke UstaoğluUstaoğlu AvukatlıkBu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihatlar değişebileceğinden, somut durumunuz için ticaret hukuku alanında bir avukata danışmanız önerilir.
